Polish summary

Zbiorczy: Małpy człekokształtne w eksperymentach

Szympansy są nam tak bliskie genetycznie, że niektórzy naukowcy zasugerowali, aby sklasyfikować je ponownie obok ludzi. Jednakże porównania genów i układów immunologicznych wykazały, że te bliskie powiązania rodzinne nie są dla nas wystarczające, aby polegać na wynikach eksperymentów na szympansach w odniesieniu do bezpieczeństwa ludzkiego.

Stany Zjednoczone spieszyły do wykorzystania szympansów w badaniach nad AIDS w latach osiemdziesiątych. Badania nie odniosły jednak sukcesu i potoczyły się zupełnie innym torem. Doprowadziło to do ogromnego obciążenia finansowego i pogorszenie warunków bytowych szympansów.

Świat zaczął stopniowo odchodzić od wykorzystywania małp człekokształtnych w laboratoriach. W Zjednoczonym Królestwie, i wszędzie indziej, wykorzystywanie małp człekokształtnych zostało zakazane i obecnie w Europie nie wykorzystuje się małp człekokształtnych do badań laboratoryjnych. Jednie w laboratoriach amerykańskich nadal wykorzystywane są małpy człekokształtne. W roku 2007, amerykański Narodowy Instytut Zdrowia zakończył rozmnażanie szympansów do badań.

W nowej Dyrektywie dotyczącej badań nad zwierzętami, Komisja Europejska zaproponowała zakończenie wykorzystywania małp człekokształtnych w laboratoriach, jednakże zostało to ograniczone „wyjątkiem”. Niektórzy utrzymywali, że mogą chcieć wykorzystać małpy człekokształtne w przyszłości, odnosząc się na przykład do zachowania zagrożonych gatunków.

Jest to pozorny argument, nie jest on ani praktyczny, ani nie brzmi naukowo. Nie byłoby punktu porównawczego dla człekokształtnych małp laboratoryjnych; zachowanie ma miejsce w środowisku, a główne niebezpieczeństwo dla zagrożonych gatunków wywodzi się z działalności człowieka.

Niektóre różnice pomiędzy gatunkami naczelnych

Nowoczesne badania mają miejsce na poziomie genetycznym i komórkowych, na których nowa technologia umożliwia większą niż do tej pory precyzję. Fundamentalną wadą badań na zwierzętach (koncepcja, która obecnie liczy ponad sto lat), jest to, że każdy gatunek odpowiada na zastosowanie środków chemicznych, leki lub inne produkty w inny sposób. Jest tak spowodowane biologicznymi i genetycznymi różnicami występującymi między poszczególnymi gatunkami. Oznacza to, że nie możemy polegać na wynikach testów przeprowadzanych na zwierzętach. Na przykład:

Naczelne niebędące ludźmi różnią się od nas sposobem ekspresji genów w mózgu, choć większe różnice widoczne są pomiędzy ludźmi a szympansami.
Mózg ludzki mą fałdowaną korę mózgową (mózg typu gyrencephalic), podczas, gdy mniejsze naczelne, takie, jak małpa szerokonosa posiadają gładką korę mózgową (mózg typu lissencephalic). Pomiędzy nimi istnieją różnice anatomiczne, a dowody sugerują, że także funkcyjne.
Naczelne niższe i wyższe różnią się ilością cech strukturalnych w układzie nerwowym oraz organach zmysłu.
Rola hipokampu w pamięci ludzkiej została skomplikowana przez odkrycia dokonane u małp i innych zwierząt, do momentu, aż ustalono ją w roku 1986 na podstawie badań nad ludźmi.
Skaza moczanowa jest powodowana przez nadmierną ilość kwasu moczowego, który jest produkowany u małp, małp człekokształtnych i ludzi, ale chorują na nią tylko ludzie.
Wirus HIV może być obecny u szympansów i królików, ale nie indukuje on choroby. Ludzie są jedynymi gatunkami, które są podatne na HIV.
Sposób, w jaki leki rozkładają się i są wydalane jest podobny u małp i ludzi, ale szybkość metabolizmu znacznie się różni.
Lek o nazwie chloramphenicol nie ma niekorzystnego wpływu na małpy i psy – występowanie którego zauważono u ludzi.
Wirus opryszczki typu B u małp może powodować zmiany na twarzy, ustach, i ciele, ale mogą one także być nosicielami wirusa i nie mieć objawów choroby. Ludzie chorują rzadko, ale prawie zawsze śmiertelnie.
Lek o nazwie azauracil nie spowodował żadnych widocznych efektów toksycznych u małp; u ludzi natomiast prowadził do tak nieprzyjemnych efektów ubocznych, że wyłączono go z użytku.
Aspiryna powoduje wady płodu u małp, ale jest często stosowana przez kobiety w ciąży i nie wykazano żadnych deformacji wywołanych przyjmowaniem leku.